سد آیدوغموش
معرفی سد آیدوغموش
سد آيد و غموش به فاصله تقريبي 20 كيلومتر در جنوب غربي شهرستان ميانه در استان آذربايجان شرقي، در شمال غربي ايران قرار دارد. اين سد با انگيزه بهره گيري از جريان سطحي رودخانه آيد و غموش كه از شاخه هاي اصلي رودخانه قزل اوزن مي باشد، طراحي دشه ات. رودخانه قزل اوزن درادامه مسير خود به رودخانه ارس كه به درياي خزر مي ريزد، مي پيوندد. اين سد به منظور توسعه و بهبود آبياري اراضي منطقه طراحي شده است.
مشخصات سد
سد آيد و غموش از نوع سنگريزه أي با هسته ناتراواي مياني به ارتفاع 87 متر از پي مي باشد. عمق حفاري در زير بستر رودخانه براي رسيدن به سنگ سخت حدود 20 متر مي باشد. طول و عرض تاج سد بترتيب 297 متر و 12 متر و رقوم آن 1350 متر از سطح دريا مي باشد. تراز آستانه سرريز 5/1341 متر از سطح دريا است. حجم مخزن سد در تراز نرمال ، 7/145 ميليون متر مكعب، حجم مفيد آن 137 ميليون متر مكعب و حجم آب تنظيم شده 131 ميليون متر مكعب است. براي انجام عمليات تزريق در پي و جناحين، گالري تزريق مشتمل بر دو بخش روباز و تونلي طراحي شده است
زمين شناسي
سنگ پي در ساختگاه سد آيد و غموش مجموعه أي از تراكي آندزيت ها، آگلومراها و برشهاي آذرين است كه در تكيه گاه ها با برشهاي نه چندان سخت رسوبي پوشانده شده اند. به منظور به سازي پي و جناحين عمليات تزريق در بستر و جناحين سد پيش بيني شده است.
مشخصات سازه هاي جنبي
سد آيد و غموش داراي سازه هاي جنبي با مشخصات زير مي باشد:
سرريز :
تخليه سيلاب بدون خطر روگذري با دبي حداكثر 2450 متر مكعب بر ثانيه توسط سرريز آزاد با طول آستانه 65 متر و تند آب به طول 125 كه عرض آن از 65 متر به 40 متر كاهش مي يابد و در انتها به باكت پرتابي جهت استهلاك انرژي ختم مي گردد، انجام مي پذيرد.
سيستم انحراف آب:
مشتمل بر دو نوع تونل با مقطع دايره أي به قطر 5/4 متر و جمعا به طول 648متر، فراز بند به ارتفاع 14 متر و نشيب بند به ارتفاع 3 متر (هر دو به عنوان جزيي از بدنه سد) و ديواره هاي آب بند در زير فراز بند و نشيب بند (از جنس بتن پلاستيك) مي باشد. ظرفيت سستم انحراف آب 310 متر مكعب بر ثانيه مي باشد.
سيستم آبگيري و تخليه تحتاني :
تونل هاي حفاري شده انحراف به عنوان بخشي از سيستم آبياري و تخليه كننده تحتاني بكار گرفته خواهند شد. آبگيري براي مصارف كشاورزي توسط برج آبگير با چهار دريچه مطابق با چهار دوره بهره برداري با حداكثر ظرفيت تخليه 7/14 متر مكعب بر ثانيه و تخليه تحتاني با حداكثر ظرفيت تخليه 55 متر مكعب بر ثانيه (با سيستم كنترل مياني) صورت مي پذيرد.
|
آذربايجان شرقي و اردبيل |
نام سازمان |
آيدوغموش |
نام سد |
|
سنگريزه اي |
نوع سد |
1375 |
سال شروع ساخت |
|
1384 |
سال شروع بهره برداري |
آذربايجان شرقي |
محل سد - استان |
|
ميا نه, 23 |
نزديكترين شهر و فاصله از آن به كيلومتر |
|
نام حوضه آبريز اصلي |
|
|
نام حوضه آبريز فرعي |
آيدغموش |
نام رودخانه |
|
67 |
ارتفاع از كف - متر |
82 |
ارتفاع از پي - متر |
|
330 |
طول تاج - متر |
12 |
عرض در تاج - متر |
|
0 |
عرض در پي - متر |
|
|
|
131.5 |
MCM - حجم آب قابل تنظيم ساليانه |
15000 |
سطح زير كشت - هكتار |
|
145.7 |
MCM - حجم كل |
0 |
ظرفيت نيروگاه - مگاوات |
|
|
|
آزاد |
نوع سرريز |